06/02/2020
QUAN NIỆM SAI PHỔ BIẾN VỀ MÃ LỰC - SỰ KHÁC NHAU GIỮA CÔNG SUẤT(HP) VỚI CÔNG SUẤT ĐO TẠI BÁNH XE(WHP)
QUAN NIỆM: 1 CON NGỰA CÓ SỨC KÉO BẰNG 1 MÃ LỰC?
- Nhiều người cho rằng mã lực bằng sức mạnh tối đa của một con ngựa tạo ra. Tuy nhiên, đây lại là một nhận định sai lầm.
- Qua đo đạc, người ta khẳng định một con ngựa có thể sản sinh ra được công sức tối đa lên tới 14,9 mã lực. Cho dễ so sánh, 1 người có khả năng sản sinh ra sức mạnh tối đa 5 mã lực.
VẬY MÃ LỰC LÀ GÌ?
- Mã lực là một đơn vị đo lường để đo công suất, một cách đơn giản dễ hiểu là tốc độ hoàn thành một công việc. Thí dụ như bạn đang đẩy một vật nặng từ đầu dốc lên đỉnh dốc, thì công suất ở đây là tốc độ bạn hoàn thành điều đó.
- Thuật ngữ công suất được đề ra bởi kỹ sư người Scotland Jame Watt để so sánh sức mạnh của động cơ hơi nước so với - sức ngựa sức mạnh của những con ngựa. Sau này nó được mở rộng ra để áp dụng cho sức mạnh dầu ra của các động cơ piston dùng cho xe hơi, động cơ turbines, mô tơ điện và nhiều loại máy móc khác.
SỰ KHÁC NHAU GIỮA CÔNG SUẤT(HP) VỚI CÔNG SUẤT ĐO TẠI BÁNH XE(WHP)
- Vào năm 2008, chiếc xe Subaru STi được nhà sản xuất giới thiệu tại thị trường Mỹ đạt công suất 305 mã lực. Nhưng điều bất ngờ khi chủ xe mang chiếc STi ra dàn dyno để đo công suất thì chỉ còn 240 mã lực, thấp hơn rất nhiều so với con số được giới thiệu. Nghĩa là con số thực tế chỉ đạt tầm 80% con số mà hãng Subaru đưa ra. Vậy thì tại sao lại có sự chênh lệch này?
- Đó là do sự khác nhau giữa 2 khái niệm công suất:
1. Thứ nhất là công suất quảng cáo thường được biết đến với cái tên Brake Horse Power (BHP), hay gọi tắt là Horse Power (HP), hoặc công suất tại cốt máy Crankshaft Horse Power (CHP).
👉 Con số mã lực mà hãng xe giới thiệu là công suất xe được đo ở cốt máy trong môi trường lý tưởng (BHP). Trong đó có hai yếu tố chính:
👉 BHP là mã lực không bao gồm thất thoát công suất do ma sát, tải lực li tâm khi tăng tốc của hệ truyền động của xe bao gồm hộp số, vi sai, ly hợp, láp...
👉 BHP là công suất được đo khi động cơ hoạt động với nhiên liệu xăng đạt tiêu chuẩn.
2. Thứ 2 là công suất đo tại bánh xe (đo trên dàn dyno) hay thường được anh em độ công suất bánh xe gọi là Wheel Horse Power (WHP).
👉 Con số WHP được đo ở bánh xe trong môi trường thực tế nên nó sẽ bao gồm thất thoát do hệ truyền động gây ra và có thể bị ảnh hưởng nếu chất lượng nhiên liệu không đạt tiêu chuẩn.
Kết:
- Sự chênh lệch giữa BHP và WHP có thể lên tới 20% như trong ví dụ của chiếc Subaru STi. 20% là khá lớn bởi vì chiếc STi được trang bị hệ thống truyền động bốn bánh toàn thời gian (2 cầu) và cả ba bộ vi sai chống trượt. Đối với một số xe dẫn động cầu sau thì thất thoát này thấp hơn rơi vào tầm 10-15%. Thấp nhất là xe dẫn động cầu trước, con số chênh lệch có thể thấp hơn 10%.
- Nhiên liệu kém chất lượng có thể đóng góp 5-10% cho sự chênh lệch này, nhất là với động cơ turbo.
- Con số nào cũng chính xác và cũng có ý nghĩa riêng của nó. Tuỳ vào từng trường hợp mà sử dụng cho hợp lý. Tất nhiên nhà sản xuất sẽ đưa ra con số lý tưởng nhất để gây ấn tượng cho sản phẩm của mình.
Cre: Trích lược từ Tinhte, otosaigon, danoto