15/05/2026
Các câu hỏi liên quan sử dụng xăng
1- Xe nào sẽ gặp nguy hiểm nếu sử dụng E10?
Về cơ bản, tất cả các xe sản xuất trước năm 2005 mà tài liệu không đề cập việc có thể đổ xăng pha cồn Ethanol thì cần đặc biệt lưu ý vì các vật liệu dẫn không thiết kế để chịu được cồn. Ethanol trong xăng pha cồn sẽ có tính ăn mòn cao, sẽ làm các chi tiết bằng cao su, ống dẫn xăng, màng chế hòa khí bị giòn, nứt hoặc phân hủy. Đồng thời, cặn rỉ sét trong bình xăng cũ sẽ bị cồn đánh tróc ra, gây tắc nghẽn hệ thống nhiên liệu.
Các xe sau năm 2005 thì nói chung đều tương thích với E10 nhưng cũng cần đọc kỹ tài liệu khuyến cáo của hãng.
2- Nếu bắt buộc phải dùng E10 cho xe đời cũ thì phải làm thế nào?
Tốt nhất là nâng cấp thay thế các đường ống dẫn nhiên liệu và ron (gioăng) cao su sang loại có khả năng chịu được ethanol (như chuẩn SAE J30 R9).
Ngoài ra, cần thay kim đóng xăng (bông tu) từ đầu cao su sang loại bằng inox, và vệ sinh hoặc thay mới bình xăng lớn nếu đã có dấu hiệu rỉ sét...
3- Với xe sử dụng Bình xăng con / Chế hóa khí đời sau 2005 thì sao?
OK, xăng E10 mang nhiều oxy, khiến quá trình đốt cháy diễn ra nhanh và triệt để hơn xăng khoáng thông thường. Việc này làm cho hỗn hợp nhiên liệu bị nhạt đi (động cơ rơi vào trạng thái khan xăng/thiếu xăng), khiến nhiệt lượng buồng đốt tăng rất cao. Hậu quả là máy rất nóng và đầu bugi bị đốt cháy đến mức chuyển sang màu trắng bóc do xe chạy ở chế độ thiếu xăng liên tục. Giải pháp đơn giản là mở vít gió thêm khoảng nửa vòng để bổ sung thêm gió. Đồng thời, nếu có thể thì thay gít-lơ (béc phun) chính có đường kính lỗ lớn hơn một chút (tăng khoảng 0,79%) để bù đắp lượng nhiên liệu đồng thời lên bugi Irridium cho bền hơn.
4- Vì sao đổ xăng pha cồn E5 ngày xưa hay xảy ra cháy xe?
Nguyên nhân đến từ xăng rởm và hiện tượng táp lửa ngược.
Nếu nhìn ngược về giai đoạn 2011-2012 thì hiện tượng xăng dởm lên rất nhiều và xăng pha cồn lúc đó bị đổ thêm methanol (có chỉ số RON rất cao từ 108-114) nên khi các cây xăng tự trộn thêm methanol và Ethanol vào xăng RON83 kém chất lượng thì cũng đẩy lên xăng 92 mà giá methanol công nghiệp lúc đó rẻ hơn xăng rất nhiều và chả có gì đảm bảo các cây xăng không tự nâng mức phối trộn lên 20%, thậm chí 30%. Metanol là dung môi mạnh nên khi gặp chất liệu cao su sẽ hòa tan các chi tiết, làm hở. Từ chỗ hở, xăng và metanol thoát ra ngoài, ở tỷ lệ nhất định khi gặp nguồn kích (tia lửa, nguồn nhiệt) sẽ bốc cháy.
Hiện tượng táp ngược lửa xảy ra khi hơi xăng bị dội ngược qua đường họng nạp do cơ cấu đóng mở supap ở tua máy cao trên xe bình xăng con nên bình xăng hoặc ống dẫn mà bị rò rỉ thì tia lửa ngược thành nguồn kích gây cháy xe.
Sau khi triệt phá các vụ buôn lậu xăng dầu và triệt phá buôn bán xăng dởm thì tỷ lệ cháy xe giảm mạnh.
Hy vọng đợt triển khai E10 lần này cũng sẽ quản lý chặt các cây xăng không tự ý phối trộn thêm Methanol (vốn bị các hãng xe khuyến cáo cấp sử dụng) vào xăng chất lượng thấp để đảm bảo an toàn cháy nổ.
5- Với xe phun xăng điện tử FI thì sao?
Các dòng xe trang bị FI đời mới (đạt chuẩn Euro 3 trở lên) đều có bộ điều khiển trung tâm (ECU/ECM) với khả năng tự động nhận diện và điều chỉnh tăng thời gian phun xăng để bù đắp sự thiếu hụt hòa khí, giảm triệt để hiện tượng thiếu xăng nên xe chạy FI hoàn toàn tương thích và loại bỏ được hiện tượng táp lửa ngược. Tuy nhiên, có 2 lưu ý với xe FI khi sử dụng E10:
- Do xăng pha cồn có hiện tượng tách lớp (phase separation) do Ethanol có tính háo nước mạnh. Nếu bạn để xe không chạy trong 3-4 tuần, cồn sẽ ngưng tụ hơi ẩm và tạo thành một lớp nước lợn cợn chìm xuống đáy bình xăng. Khi khởi động, bơm xăng sẽ hút phải lớp nước này làm nghẹt lưới lọc và cháy mô-tơ bơm xăng. Đồng thời, do xăng pha cồn ngậm nước thì kim phun sẽ rất dễ bị nghẹt, gây ra hiện tượng lịm xe, đang đi thì bị tắt máy.
Hiện tượng rất hay gặp nếu xe lâu không vệ sinh kim phun và giải pháp đơn giản là lâu lâu đổ phụ gia vệ sinh xăng Fuel Clean System của Liqui Moly, Bluechem, Senfineco, hoặc Yamaha / Honda Fuel Clean System cũng ok. Hoặc xịn xò thì dùng Sta-Bil của Mỹ, chuyên dùng cho xăng dầu pha cồn ở Mỹ (mình nghĩ anh em chạy PKL thì mới nên dùng Sta-bil thôi, xe phổ thông thì Liqui Moly, Senfineco, Bluechem là hợp lý rồi).
Vì vậy nếu xe ít đi thì chỉ nên đổ nửa bình xăng, không hô to đầy bình nhé.
Còn nếu bạn đi thường xuyên thì sẽ vô tư đi, cứ sử dụng như thường.
Nói thêm là Điểm đồng sôi azeotrope (ngậm nước) của Ethanol là hỗn hợp 95.6% ethanol và 4.4% nước theo khối lượng ở trạng thái cân bằng tự nhiên, nghĩa là nếu để cồn tuyệt đối (ethanol 100%) tiếp xúc trực tiếp với không khí ẩm, nó sẽ nhanh chóng hút hơi nước cho đến khi tụt xuống nồng độ khoảng 95.6%.
Vậy với xăng E10 thì lượng nước bị ngậm trong mỗi lít xăng pha cồn sẽ khoảng 0.044% hoặc đâu đó khoảng 4ml trên mỗil ít xăng.
Ngoài ra, khả năng ngậm nước của xăng E10 không cố định mà thay đổi tuyến tính theo nhiệt độ: càng nóng thì ngậm nước tốt hơn nhưng khi nhiệt độ giảm thì sức ngậm nước của xăng đột ngột sụt giảm.
Một bình xăng E10 đang ngậm nước an toàn ở mức sát nút ban ngày hoàn toàn có thể tự động tách lớp ngay trong đêm khi nhiệt độ môi trường hạ thấp.
Điều này đặc biệt lưu ý với các anh em đi phượt Tây Bắc vào mùa đông - nên thủ ngay mấy chai vệ sinh nhiên liệu Fuel Clean System hoặc Sta-bill mang theo.
Và khi vượt qua mức bão hòa azeotrope thì toàn bộ liên kết giữa ethanol và xăng bị bẻ gãy.
Do nước và ethanol có tỷ trọng nặng hơn xăng, chúng sẽ kết tụ lại và chìm hẳn xuống đáy bình thành một lớp chất lỏng đục riêng biệt. Lớp xăng nguyên chất sẽ nổi lên phía trên. Đây chính là hiện tượng tách lớp (phase separation) như mô tả ở trên.
- Ethanol có nhiệt trị (mức năng lượng) thấp hơn xăng khoáng khoảng 1/3.
Dù xe FI có thể tự điều chỉnh để phun lượng xăng nhiều hơn giúp xe giữ nguyên công suất và chạy "bốc" hơn, nhưng điều này đồng nghĩa với việc xe sẽ tốn nhiên liệu hơn khoảng 2% - 3% so với khi chạy xăng RON 95 nguyên chất. Đổi lại chạy bốc hơn hẳn thì cũng ok.
6- Nếu muốn chuyển sang E10 thì phải dùng hết bình xăng cũ nhé, rồi mới đổ E10 ...
