06/12/2024
Dầu phanh ô tô bao lâu phải thay? Cách kiểm tra, phân loại dầu phanh
Dầu phanh ô tô đảm đương nhiệm vụ bôi trơn các bộ phận trong hệ thống phanh đồng thời đảm bảo sự vận hành trơn tru và ổn định của xe ô tô. Chính vì thế việc thay đổi dầu phanh thường xuyên sẽ giúp đảm bảo an toàn cho bạn khi lái xe. Nhưng khi nào thì nên thay dầu phanh ô tô? Làm thế nào để kiểm tra chất lượng của dầu phanh? Dầu phanh ô tô được phân loại như thế nào? Và giá bán của dầu phanh ô tô là bao nhiêu? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết này để giữ an toàn khi lái xe trên đường.
Dầu phanh ô tô là gì?
Dầu phanh là một chất lỏng đặc biệt không thể bị nén, được dùng để điều khiển hệ thống phanh thủy lực của các phương tiện giao thông. So với các loại chất lỏng khác trên ô tô như dầu động cơ, dầu trợ lực lái, nước làm mát và nước rửa kính, dầu phanh có những đặc tính vật lý đặc biệt khác biệt. Nó có khả năng truyền lực tốt, nhiệt độ sôi cao và không hấp thu nước, điều này làm cho nó trở thành một phần quan trọng trong hệ thống phanh của xe hơi.
Dầu phanh ô tô có tác dụng gì?
Dầu phanh ô tô là một phần quan trọng trong hệ thống phanh của xe, với nhiều tác dụng quan trọng để bảo vệ và tối ưu hóa hiệu suất của hệ thống phanh. Đầu tiên, dầu phanh đảm bảo truyền lực linh hoạt và hiệu quả tại nhiệt độ cao, cao tốc và trong điều kiện nóng ẩm.
Ngoài ra, dầu phanh cũng chống lại sự ăn mòn của các bộ phận kim loại và phi kim loại (cao su) trong hệ thống phanh. Đồng thời, nó có khả năng bôi trơn các bộ phận trong hệ thống phanh, đảm bảo sự vận hành trơn tru và ổn định.
Độ nhớt của dầu phanh cũng được điều chỉnh để đáp ứng các yêu cầu vận hành tại nhiệt độ khác nhau, đảm bảo hiệu quả cao của hệ thống phanh trong mọi điều kiện. Cuối cùng, độ sôi cao của dầu phanh giúp ngăn ngừa sự sản sinh bọt khí trong hệ thống phanh tại nhiệt độ cao, giúp giảm thiểu sự phân hủy và tăng độ bền của hệ thống phanh.
Tác dụng của dầu phanh ô tô
Các loại dầu phanh ô tô phổ biến nhất hiện nay
Dầu phanh có 4 phân loại FMVSS (Tiêu chuẩn an toàn ôtô liên bang). Mặc dù chúng chủ yếu dựa trên điểm sôi (điểm khô) - khi thành phần nước là 0%, các yếu tố cũng được tính đến như điểm sôi ướt - khi thành phần nước là 3.5%.
Dầu phanh DOT 3 (SAE J1703)
Dầu phanh loại DOT 3 là một loại dầu phanh phổ biến được sử dụng cho hệ thống phanh và ly hợp. Dầu phanh DOT 3 có đặc tính không màu hoặc màu hổ phách. Điểm sôi khô của loại dầu này là 401 độ F (205 °C) và điểm sôi ướt là 284 độ F (140 °C). Với đặc tính độ sôi cao, dầu phanh DOT 3 giúp đảm bảo hiệu suất và an toàn khi áp suất phanh cao. Hơn nữa, loại dầu này có khả năng chịu nhiệt tốt, có thể chịu được nhiệt độ lên đến 250 độ mà không sôi, và khi bị lạnh thì dầu cũng không bị đặc quánh lại.
Các bộ phận cao su không bị phồng lên khi sử dụng dầu DOT 3, điều này giúp giảm thiểu rủi ro rò rỉ dầu phanh và tăng tuổi thọ sử dụng của các bộ phận. Vì vậy, dầu phanh DOT 3 được sử dụng rộng rãi trong các phương tiện hiệu suất cao sử dụng trong công nghiệp, xe máy, xe dẫn động 4 cầu bán thời gian (4WD) và ô tô khách.
Tuy nhiên, điểm yếu của dầu phanh DOT 3 là dễ hút ẩm từ không khí, do đó, để tránh bị nhiễm hơi nước và giảm chất lượng dầu, người dùng cần hạn chế để dầu tiếp xúc với không khí trong thời gian dài. Khi thay dầu phanh, nên đưa xe đến đại lý ủy quyền để được hỗ trợ bởi các nhân viên kỹ thuật chuyên nghiệp và sử dụng sản phẩm chính hiệu.
Ngoài ra, cần lưu ý không nên trộn thêm các chất vô cơ, silicon hay các loại DOT khác (dầu DOT 4, DOT 5.1 với dầu DOT 3), vì điều này có thể làm thay đổi hiệu suất đun sôi của dầu. Đặc biệt, không trộn lẫn giữa dầu DOT 5 với các DOT khác vì có thể gây hại đến các bộ phận khác của hệ thống phanh (dầu DOT 5 không được đăng ký là dầu phanh chính hiệu của TOYOTA).
Hiện nay, các dòng xe Toyota đang sử dụng loại dầu phanh chính hiệu DOT 3 được thiết kế đặc biệt cho xe, có khả năng chịu nhiệt cao và truyền lực phanh tối ưu. Bên cạnh đó, dầu phanh chính hiệu Toyota cũng giúp ngăn ngừa sự ăn mòn kim loại và giãn nở cao su trong hệ thống phanh. Quý khách hàng quan tâm có thể mua dầu phanh chính hiệu Toyota tại các đại lý chính hãng trên toàn quốc để giúp xe vận hành tốt, mang lại trải nghiệm lái xe an toàn.
Dầu phanh DOT 3 của Toyota
Dầu phanh DOT 4
Dầu phanh DOT 4 là loại dầu phanh được các nhà sản xuất xe hơi tin dùng và sử dụng rộng rãi trên các dòng xe của mình. Được tạo ra từ glycol ether và este borat, dầu DOT 4 có khả năng nâng cao hiệu suất và độ ổn định hoạt động của hệ thống phanh. Tuy nhiên, điều này cũng dẫn đến giá thành của dầu DOT 4 cao hơn gấp đôi so với dầu DOT 3.
Dầu DOT 4 có khả năng hoạt động tốt hơn DOT 3 trong giai đoạn đầu sử dụng, tuy nhiên điểm sôi lại giảm nhanh hơn ở giai đoạn sau (chưa có nguồn tài liệu nói về ý này). Với điểm sôi khô bắt đầu từ 446 độ F (230 °C) và điểm sôi ướt là 311 độ F (155 °C), dầu DOT 4 có nhiệt độ tối đa chịu được là 311°C và độ nhớt ở 40°F là 1800. Vì vậy, dầu DOT 4 thường chỉ được sử dụng trên hệ thống phanh của các phương tiện ưu tiên như xe máy, xe đua, xe cảnh sát, và các loại xe được trang bị hệ thống chống bó cứng phanh ABS. Tuy nhiên, một số dòng xe cũng chỉ nên sử dụng dầu phanh DOT 4 nếu nhà sản xuất đề nghị.
Dầu DOT 4 được phân thành nhiều loại khác nhau, bao gồm DOT 4 độ nhớt thấp (độ dính) và DOT 4 racing (thường có màu xanh thay vì màu hổ phách, tương đương với DOT 3). Tuy nhiên, dầu DOT 4 cũng tồn tại nhiều nhược điểm như cần bảo dưỡng hệ thống phanh định kỳ 2 năm 1 lần để đảm bảo hoạt động hiệu quả và an toàn, tuổi thọ thấp hơn DOT 3 và sẽ giảm nữa nếu lẫn nước, dầu DOT 4 có thể hút ẩm qua ống dẫn dầu phanh, và cần bảo dưỡng xi lanh bánh xe và xi lanh chính thường xuyên để tránh bị mòn.
Dầu phanh DOT 5
Dầu phanh DOT 5 là loại dầu phanh được làm từ gốc silicone, có màu tím riêng biệt và đang được sử dụng rộng rãi trên hầu hết các mẫu xe đời mới hiện nay. So với các loại dầu phanh khác, giá của dầu phanh DOT 5 thường cao hơn các loại dầu phanh khác do nó có nhiều ưu điểm, bao gồm điểm sôi cao, không hút ẩm và không gây hại cho lớp sơn trên bề mặt.
Với điểm sôi khô lên đến 500 độ F (260 °C) và điểm sôi ướt là 356 độ F (180 °C), DOT 5 có khả năng chịu nhiệt cao và là giải pháp phù hợp cho hầu hết các rotor phanh đời mới, với lượng nhiệt sinh ra lớn do các rotor mỏng và nhỏ.
Dầu phanh DOT 5 còn có nhiều ưu điểm khác như không hút ẩm và không gây hại cho lớp sơn trên bề mặt, hoạt động như một lớp bảo vệ hệ thống phanh khỏi tác động bên ngoài như thời tiết hoặc khói bụi. DOT 5 thích hợp với tất cả các linh kiện trong hệ thống phanh thông thường hiện nay và có khả năng chống ăn mòn, điểm sôi cao hơn và độ nhớt ổn định hơn trong điều kiện nhiệt độ khắc nghiệt.
Tuy nhiên, nếu bị lẫn tạp chất, dầu phanh DOT 5 sẽ nở ra đáng kể dù ở điều kiện nhiệt độ bình thường, tạo ra các bọt khí và người lái có cảm giác phanh bị xốp. Ngoài ra, dầu phanh loại DOT 5 không thể hấp thụ độ ẩm, vì vậy bất kỳ chất lỏng nào xâm nhập vào hệ thống phanh sẽ ăn mòn các chi tiết và làm cho dầu phanh bị biến chất nhanh chóng. Dầu DOT 5 không phù hợp sử dụng cho hệ thống phanh đã từng sử dụng dầu glycol và không được khuyến khích sử dụng cho hệ thống phanh chống bó cứng (ABS) vì độ nhớt của nó cao. Đồng thời, dầu DOT 5 có khả năng hấp thụ không khí thấp và ít hòa tan trong nước.
Dầu phanh DOT 5.1
Dầu phanh DOT 5.1 là một loại dầu phanh được cải tiến từ DOT 5, có thành phần chính từ gốc silicon và được tạo ra bằng cách kết hợp giữa este borat và polyalkylene glycol ether. Màu sắc của dầu DOT 5.1 có thể được mô tả trong khoảng từ màu hổ phách nhạt đến mờ.
Điểm sôi khô của nó là 500 độ F (260 °C), còn điểm sôi ướt là 356 độ F (180 °C). Dầu phanh DOT 5.1 có nhiều ưu điểm so với các loại dầu phanh khác, bao gồm khả năng chịu được nhiệt độ cao hơn, hiệu suất hoạt động vượt trội nhờ nhiệt độ sôi khô và ướt cao hơn.
Ngoài ra, dầu DOT 5.1 cũng có khả năng trộn với tất cả các chất lỏng phanh dựa trên glycol, ngoại trừ dầu phanh DOT 5 do không tương thích. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng dầu phanh DOT 5.1 có một số nhược điểm, bao gồm giá thành cao hơn đến 14 lần so với DOT 3 và DOT 4, không được phổ biến trong các cửa hàng phụ tùng ô tô và có độ hút ẩm và hút nước cao.
Khi nào cần thay dầu phanh ô tô?
Bốn thời điểm quan trọng cần thay dầu phanh cho xe ô tô:
Phanh kém hoặc không phanh được
Trong quá trình lái xe, nếu bạn phát hiện phanh kém hoặc không phanh được, hãy đưa xe đến các trung tâm chăm sóc bảo dưỡng xe để được kiểm tra và khắc phục ngay. Nếu bỏ qua vấn đề này, tốc độ không kiểm soát được và khả năng không thể dừng lại trong những tình huống bất ngờ sẽ gây nguy hiểm cho bạn và những người xung quanh.
Dầu phanh chuyển màu
Dầu phanh mới thường có màu trong suốt, nhưng sau khoảng 2 đến 3 năm sử dụng thì màu dầu phanh sẽ chuyển từ màu ban đầu sang màu vàng nhạt, tùy thuộc vào mức độ sử dụng và có thể có sự khác biệt về đậm nhạt của màu sắc này. Nếu sử dụng quá lâu, dầu sẽ chuyển sang màu xanh rêu, điều này cho thấy dầu phanh của bạn đã bị lẫn nước và sẽ làm tăng khả năng bị ăn mòn của các bộ phận trong hệ thống phanh. Thay dầu phanh ngay lập tức sẽ đảm bảo hệ thống phanh hoạt động ổn định và giữ an toàn khi lái xe.
Dầu phanh bị chuẩn màu vàng đục
Chi tiết trong hệ thống phanh bị ăn mòn
Nếu bạn phát hiện bất kỳ chi tiết hay bộ phận nào bị ăn mòn, có thể là chi tiết phanh cũng bị ăn mòn. Tình trạng này cho thấy dầu phanh của bạn đã bị nhiễm nước. Nước trong dầu phanh làm tăng khả năng bị ăn mòn của các bộ phận trong hệ thống phanh. Thay dầu phanh ngay lập tức sẽ tránh tình trạng bị ăn mòn lâu, dẫn đến hỏng hóc toàn bộ hệ thống phanh.
Thường xuyên kiểm tra các chi tiết trong hệ thống phanh ô tô
Thay dầu phanh sau khoảng 2 năm vận hành
Theo các chuyên gia khuyến cáo, nên thay dầu phanh xe ô tô sau thời gian sử dụng khoảng 2 năm. Tuy nhiên, thời gian thay đổi phụ thuộc vào mức độ sử dụng phanh của chủ xe. Nếu xe sử dụng thường xuyên hoặc di chuyển trên địa hình đèo dốc, hệ thống phanh được sử dụng nhiều, thời gian thay dầu phanh có thể ngắn hơn mức khuyến cáo. Ngược lại, nếu xe ít sử dụng hoặc di chuyển trên địa hình bằng phẳng, thời gian thay dầu phanh cần tuân theo khuyến cáo của NSX để đảm bảo an toàn.
Ngoài ra, không được sử dụng dầu phanh kém chất lượng hoặc không đúng loại dầu được khuyến cáo, điều này sẽ ảnh hưởng đến hiệu suất cũng như độ an toàn. Do đó, nên sử dụng dầu phanh có chất lượng tốt và đúng loại được khuyến cáo để đảm bảo an toàn cho hệ thống phanh.
