30/12/2025
Cuối năm, khi thị trường lắng lại và những con số được đặt lên bàn, nhìn lại hành trình xây dựng thương hiệu ô tô riêng của người Việt, cái tên không thể né tránh là VinFast. Không phải vì ồn ào, mà vì đây là một cuộc đi đường dài – rất dài – và cực kỳ hiếm trong lịch sử công nghiệp Việt Nam.
Ngay từ ngày đầu, mục tiêu của bác Vượng là tạo ra thương hiệu xe Việt. Không phải lắp ráp thuê. Không phải làm gia công. Không phải “ăn theo” chuỗi giá trị của người khác. Mục tiêu là xây dựng một thương hiệu xe Việt có thể đứng độc lập, có nhà máy, có công nghệ, có tên tuổi và có chỗ đứng trên bản đồ thế giới. Mục tiêu này chưa bao giờ thay đổi, dù con đường đi liên tục thay đổi.
VinFast khởi đầu bằng xe xăng. Đó không phải lựa chọn ngẫu hứng, mà là bước đi thực tế để học nghề ở cấp độ cao nhất: quản trị chuỗi cung ứng, tiêu chuẩn an toàn, sản xuất hàng loạt, kiểm soát chất lượng. Lux A, Lux SA, Fadil… có thể còn tranh cãi, nhưng chúng đặt những viên gạch đầu tiên cho một điều lớn hơn: người Việt bắt đầu biết cách làm ô tô một cách nghiêm túc.
Rồi đến bước ngoặt gây sốc: bỏ xe xăng, chuyển toàn lực sang xe điện. Quyết định này không phải vì xe xăng thất bại, mà vì muốn thương hiệu xe Việt sống lâu thì không thể đi theo lối mòn. Thị trường thay đổi, công nghệ thay đổi, luật chơi thay đổi – nếu không thay đổi theo, thương hiệu sẽ chết. Ở đây cần nhấn mạnh lại: mục tiêu của bác Vượng là tạo ra thương hiệu xe Việt, và để thương hiệu đó sống mãi, nó buộc phải thích nghi theo thị trường, dù sự thích nghi đó có đau đớn đến đâu.
Trong một buổi chia sẻ giữa Vingroup và Viettel, có một triết lý cốt lõi mà Viettel đã áp dụng suốt nhiều năm:
“Chỉ có một điều không bao giờ thay đổi, đó chính là sự thay đổi.”
Triết lý này được Phạm Nhật Vượng tiếp thu và áp dụng rất rõ trong VinFast. Không bảo thủ với xe xăng. Không thần thánh hóa xe điện. Sai thì sửa. Thị trường này chưa phù hợp thì chuyển thị trường khác. Sản phẩm chưa đúng thì làm lại nhanh hơn, quyết liệt hơn. Tư duy này cho thấy một điều rất rõ: muốn xây dựng thương hiệu xe Việt, không được phép đứng yên.
Cần nói thẳng: đây không phải là cuộc chơi tiền bạc đơn thuần. Tiền quan trọng, nhưng tiền không mua được thời gian, không mua được kinh nghiệm, và không mua được niềm tin thị trường. Xây dựng một hãng xe – đặc biệt là thương hiệu xe Việt – là một cuộc kháng chiến trường kỳ. Nó cần sự kiên nhẫn, cần khả năng chịu đòn, và quan trọng nhất là hoài bão đủ lớn để không bỏ cuộc giữa chừng.
Sau xe xăng là xe điện. Và trong tương lai, xe hybrid hoàn toàn có thể xuất hiện. Không phải vì “quay xe”, mà vì thích nghi để tồn tại. Thị trường nào cần hybrid thì làm hybrid. Thị trường nào cần điện thuần thì làm điện thuần. Con đường có thể đổi hướng, nhưng xin nhắc lại lần nữa: mục tiêu của bác Vượng là tạo ra thương hiệu xe Việt, và mục tiêu này chỉ có thể đạt được nếu VinFast linh hoạt, thực dụng và không tự trói mình vào một công nghệ duy nhất.
Nhìn cho công bằng, VinFast chưa hoàn hảo. Nhưng VinFast đã làm được điều quan trọng nhất: mở ra tiền lệ. Rằng người Việt không chỉ mơ về ô tô, mà có thể bước vào ngành công nghiệp khó bậc nhất thế giới bằng chính đôi chân của mình.
Cuối năm nhìn lại, VinFast không phải câu chuyện của một vài mẫu xe. Đó là câu chuyện của ý chí xây dựng thương hiệu xe Việt, của một cuộc kháng chiến dài hơi cần tiền, cần trí tuệ, cần sự kiên nhẫn và trên hết là hoài bão đủ lớn để đi đến cùng.
Xe xăng, xe điện, hay hybrid – tất cả chỉ là phương tiện.
Đích đến cuối cùng vẫn là: thương hiệu xe Việt sống được, đứng được và bay xa khắp năm châu bốn biển.
(Copy)
