15/07/2026
Post dla tych, którzy lubią sami grzebać przy swoich sprzętach.
Tak mnie naszło, aby skrobnąć kilka zdań o tak "prostej", a nawet nazywanej przez niektórych grzebaczy banalnej sprawie jak wymiana uszczelniaczy przedniego zawieszenia, czyli jego serwis. I tak, ten post będzie o serwisie, nie o naprawie, bo większość ludzi miesza te pojęcia, a serwis i naprawa motocykla czy jego podzespołu jest zupełnie inaczej traktowana przez mechaników ze względu na skomplikowanie oraz czas pracy za czym stoi finalna cena usługi.
Nie będę poruszał kwestii ludzi co w przypadku klasycznego zawieszenia wydłubują stare uszczelniacze bez rozbiórki, wbijają nowe i doleją trochę nowego oleju. Tak, takie przypadki istnieją.
Weźmy na tapetę najczęstszy przypadek, czyli kolega zrobił mi lagi i znowu ciekną, sobie robił i jemu działają.
Idealnym przykładem do omówienia błędów będzie zawieszenie z KTMów 390.
Pierwsza zasada to czystość elementów jak i miejsca pracy. Lagi są układem zamkniętym, cokolwiek zostawimy w środku, wlejemy z olejem, zostaje w środku. Ziarenko piasku się nie przemieli jak w trybach skrzyni biegów, wejdzie pod uszczelniacz lub między rurę a goleń i wyżłobi rysę.
Większość ludzi, którzy sami dłubią przy swoich sprzętach, robiąc zawieszenie USD ze sporta odkręca górny korek od wkładu tłumiącego, wysuwa goleń z lagi i po nałożeniu nowych uszczelniaczy składa wszystko z powrotem. Cały przepracowany olej, brud i ścier panewkowy zostaje w hydraulice w postaci szlamu. Zalewamy nowy olej i mamy łyżkę gówna w beczce miodu.
Wracając do zawieszenia w danych modelach KTM, serwisówka przewiduje właśnie taki zakres działań, a sprężyna i cały wkład tłumiący zostaje uznany jako nierozbieralny. Jak widać na załączonych zdjęciach nic bardziej mylnego. Nie uwieczniłem stanu przed myciem, nie sądziłem że będzie mi to potrzebne.
Druga kwestia co się dzieje, gdy nie wykręcamy wkładu z lagi celem umycia i opróżnienia ze starego oleju. Większa części amatorów mechaniki wlewa olej odmierzony według pojemności podanej w jakimś katalogu, nieraz się zdarzy, że ktoś zajrzy do serwisówki. Ilość, która jest przewidziana na pustą lagę wlewamy do lagi, która nie ma do końca wypompowanego oleju z tłumika.
W ten sposób, jeśli nie wyregulujemy wysokości poduszki powietrznej mamy przepełnione lagi i po kilku większych dobiciach jest wyciek.
Kolejna sprawa to kontrola krzywizny rur oraz goleni. Większość rur w zawieszeniach klasycznych ma tolerancję do 0,20mm co jest bardzo dużym zapasem, widocznym gołym okiem.
Połowa trafiających do mnie 20 letnich sprzętów typu hornet czy bandit ma krzywe rury.
Jeśli wszystko mamy proste to oceniamy stan powłoki chromowej. Każdy odprysk czy ognisko korozji podważające chrom dyskwalifikuje rurę z dalszego użytku. Następnie polerujemy rury materiałem ściernym odpowiednim do stanu powierzchni, nie robimy jodełek jak w cylindrach, co ostatnio często widuję, przejście ma być płynne.
Zakładanie uszczelniaczy na rurę. Co tu może pójść nie tak ? Ci co są trochę obeznani zabezpieczają ostrą krawędź rury, aby nie uszkodzić warg uszczelniacza. Niby wszystko ok, ale.. 😃
Nie używamy do tego celu woreczków foliowych, miałem już 2 przypadki gdzie właściciel sam sobie zrobił lagi i ciekły niemal od razu. Po rozbiórce wyszło, że w uszczelniaczach zostały strzępki folii. Najlepsza metoda to owijka z taśmy izolacyjnej, nieraz wymagane jest zrobienie osłony na długości 10cm, gdyż otwory na rurze poniżej panewki ślizgowej nie są fazowane i również mogą uszkodzić wargi.
Wbijania uszczelniaczy nie trzeba chyba omawiać. Nie używamy do tego celu młotka ze śrubokrętem.
Montaż lag do motocykla, a wycieranie panewek.
Śruby półek skręcamy momentem podanym w serwisówce dla danego motocykla. Szczególnie istotne jest to w przypadku zawieszeń USD, gdyż aluminiowe golenie dość mocno zmieniają swoją średnicę wewnętrzną po skręceniu. Druga kwestia to dokręcanie śrub ściskających ośkę w stopie lagi, czyli "pinch bolt". Po zamontowaniu koła, dokręceniu ośki, uginamy energicznie zawieszenie trzymając przedni hamulec, aby jedna z lag ułożyła się na gładkiej części ośki w swojej osi pracy rura-goleń. Po tym dopiero dokręcamy śruby ściskające ośkę. Częstym błędem jest dociskanie przez ludzi dołu lagi do tulejki koła, gdyż widzą tam szczelinę, tak ma właśnie być. Ponadto dobrym zwyczajem, który osobiście stosuję jest przed montażem koła wsadzić gładki koniec ośki w lagę i sprawdzić czy wchodzi bez oporu lub zacierania, gdyż zaburzy to swobodne ustawienie lagi przy uginaniu. Ewentualne zadziory korygujemy pilnikiem.
