12/08/2026
⬆️🇵🇱🇬🇧⬇️
Dziś wracamy do naszej wakacyjnej muzealno-graciarskiej serii. Mamy dopiero sierpień, więc pewnie wielu z Was jeszcze przewinie się przez Austrię. Jeśli będziecie w okolicy Villach, to macie pod ręka dwa małe, choć ciekawe muzea, które bez względu na to co napiszę poniżej, polecam odwiedzić.
Jest rok 1933, ambitny inżynier o imieniu Ferdynand napotyka na ścieżce swojego życia zdolnego, choć niedocenionego artystę, który już rok później podpisuje z Ferdynandem kwit na budowę samochodu dla mas. Później, w 1944 roku, Ferdynand przenosi się z Fallersleben, czyli późniejszego Wolfsburga, do maleńkiej wioski Gmünd w malowniczej, austriackiej Karyntii. Dlaczego? Otóż, żeby ukryć swoje samochody i fabrykę przed nalotami aliantów. Następnie sprawnie przechodzimy do prototypów 356. Tak mniej więcej rysuje się historia prezentowana przez Porsche Automuseum Helmut Pfeifhofer, czyli nieoficjalne muzeum Porsche, w którym ktoś usilnie i dość karykaturalnie próbuje przemilczeć pewne historyczne fakty... Ale dobrze, nie znęcajmy się nad autorami wystawy i założycielami muzeum. Wiemy, wiemy, to wszystko poczucie wstydu i głęboka chęć odpokutowania za grzechy. Właśnie dlatego nie mówimy o pewnych faktach, prawda? Przepraszam już nie będę. Choć gdy patrzysz się na zdjęcia Ferdka i kolegów w Tatrze V570 cabrio… wróć. W prototypie V2 (NIE!! Wcale nie chodzi o taką rakietę!! Przestańcie już dowalać tym ludziom! Oni nie wiedzieli!!), to ma się wrażenie, że tak, jak mit kolegi malarza, tak i jego mit ówcześni PRowcy budowali z niemałym bólem głowy. Ale dobrze!! Już wystarczy! Do rzeczy!
Muzeum mieści się w starym budynku należącym kiedyś do całego kompleksu murowano-drewnianych hal produkcyjnych, w których powstawały pierwsze prototypy, pierwszego oficjalnego Porsche, bądź jak to mówimy w redakcji - spłaszczonego Garbusa, czyli modelu 356. I tutaj niestety, chociaż bardzo bym chciał, nie potrafię dalej cisnąć z Porsche. Od naszej wizyty w Rozalinie w 2024 roku, gdzie zobaczyłem na żywo dwa przepiękne 365, śnię o nich po nocach. Proporcja, kształt, wygląd, kolory, detale, sprawiły, że do bólu zakochałem się w płaskim Garbusie. A muzeum w Gmünd ma ich sporo, o czym przekonacie się ze zdjęć. Największe wrażenie robi ten, na którym kowal ćwiczył wprawki. Jakby go trochę wzięła ruda, byłby doskonałym Ratrodem. Wszystkie pozostałe 356 też wyglądają wspaniale, choć im wcześniejsza wersja tym bardziej szaleję.
W muzeum znajdziecie wiele archiwalnych zdjęć z początków firmy. Pamiętacie, jak w którymś z wielu tekstów, które poświęciliśmy Lamborghini, red. Traszka napisał, że pierwsze w życiu zobaczenie przez chłopa spod Modeny Countacha Periscopio mknącego przez wioski, musiało dostarczyć mu wrażenia porównywalne z napadem kosmitów na region Emilia Romania, a na drodze widzi jeden z ich statków kosmicznych? Otóż zdjęcia 356/1 z 1947 roku, gdzie to jeździ po wiosce z średniowieczną bramą miejską, pomiędzy góralskimi chatami zbitymi głównie z bali drewna, upewniają mnie w przekonaniu, że mieszkańcy okolicznych wiosek mieli podobne doznania co, ich odpowiednicy z Modeny, czy Bolonii niecałe 20 lat później.
Ale dobrze. To muzeum, to nie tylko historia zamierzchła, ale również miks ostatnich 60 lat Porsche pod jednym dachem. Małym dachem. Wiedzcie, że wizyta w tym muzeum to dwa piętra przeciętnej wielkości domu, więc Ci, którzy, jak moja żona, uwielbiają w muzeum przeczytać wszystko co jest do przeczytania, łącznie z tablicami informującymi o wyjściach awaryjnych, spędzą w muzeum nie więcej niż 90 minut. Reszta “zwiedzaczy”, gdy bardzo się zepnie, obejrzy wszystko, zrobi zdjęcia, poczyta trochę informacji, to po 35 minutach będzie siedziała na parkingu przed muzeum. Idźmy dalej, że tak zażartuję, choć w tym momencie nie jest mi do śmiechu. Napiszę Wam teraz o czymś bardzo wstydliwym: jestem ogromnym fanem Porsche 928 i to raczej we wcześniejszej, niż późniejszej wersji. Jestem jego fanem do tego stopnia, że oburzył mnie fakt braku jakiejkolwiek wersji w muzeum.
Warto jednak zaznaczyć, że jestem jeszcze większym fanem, (czytaj: obsesyjnie pragnę takie mieć!!!) Porsche 968. Nie wiem dlaczego. Pewnie plakat 968 nad łóżkiem, za dzieciaka, nie ma z tym nic wspólnego (tak samo jak Diablo, Alfy RZ, Forda GT90 i innych), ale spośród dziesiątek lat historii Porsche to właśnie ten samochód zabrałbym ze sobą do domu. Zabrałbym też 996 Turbo, ale to inna historia, która zresztą też nie miała swojej reprezentacji w muzeum!! Przyznaję, że po żółtym 968CS, w zasadzie już nie interesowało mnie co znajduje się na piętrze wyżej, ponieważ moja wizyta była kompletna. Zobaczyłem swoje marzenie, po raz pierwszy na żywo. Spotkanie było dokładnie takie, jak je sobie wymarzyłem. I nawet średnio atrakcyjny dla mnie kolor karoserii nie zepsuł wrażenia. 968 prezentuje się doskonale, nawet wciśnięty w ciasny róg małego muzeum.
Kolekcja zawiera wiele tradycyjnych wiatraków: 930, 964, 993 i przyznaję, że im starszy się robię, tym bardziej… a dobra, nieważne. Ale w muzeum stał jeszcze jeden samochód. Auto, które po bliższym przyjrzeniu okazało się być… a w zasadzie nie być Porsche 914 (kolejne z tych, które bym brał do domu), tylko prototypowe 916. Torowa, najbardziej wyżyłowana, radykalna i super rzadka (tylko 11 sztuk) wersja 914. Poszerzone błotniki, gleba, silnik z 911 Carrera RS 2.7. Ależ to musiał być absurdalny potwór.
Sportowa historia Porsche mało mnie interesuje, więc samochody z nią związane obejrzałem naprędce, żeby móc wrócić na dół i jeszcze raz nacieszyć oko 968, a później jeszcze trochę poprzeglądać archiwalne zdjęcia. Znalazłem na nich między innymi Pana Nuovolari’ego. Ostatnio dostaliśmy od Audi przykład na to, że kolabo…tzn. współpraca między dwoma narodami nadal ma się dobrze. Następca R8 mocno cieszy naszą redakcję, gdyż wygląda doskonale, dziwnie, a zarazem lepiej niż wszystko co konkurencja wypuściła w tym samym okresie.
Podsumowując. Jedźcie, przenieście się w czasie - całe miasteczko wydaje się nadal tkwić gdzieś w okolicach lat 50’ - zobaczcie ciekawe klasyki i poczytajcie sobie o historii tam prezentowanej. Wycieczka warta 10 euro. I proszę, przystańcie, popatrzcie i doceńcie, jak wspaniałą robotę wykonano tworząc Porsche 356, którego powstanie w latach 40tych było możliwe tylko i wyłącznie … DZIĘKI N***STOM! Tak tylko piszę, jakbyście nie wiedzieli o tym po wyjściu z muzeum. Do następnego!
red. Nieszczelny
⚙⚙⚙⚙⚙
Today we’re returning to our summer museum-and-old-car series. It’s only August, so many of you will probably still be travelling through Austria. If you find yourselves around Villach, you have two small but interesting museums right on hand which, regardless of anything I write below, I recommend visiting.
It’s 1933. An ambitious engineer named Ferdinand crosses paths with a talented, though underappreciated, artist, who just one year later signs an agreement with Ferdinand to build a car for the masses. Then, in 1944, Ferdinand moves from Fallersleben — the place that would later become Wolfsburg — to the tiny village of Gmünd in picturesque Carinthia, Austria. Why? To hide his cars and factory from Allied air raids. From there, we smoothly move on to the 365 prototypes. That, more or less, is the history presented by the Porsche-Automuseum-Pfeifhofer-GmbH — an unofficial Porsche museum where someone rather stubbornly and somewhat cartoonishly tries to gloss over certain historical facts... But alright, let’s not beat up the people who created the exhibition and founded the museum. We know, we know — it’s all about shame and a deep desire to atone for past sins. That’s why we don’t talk about certain facts, right? Sorry, I’ll stop now. Although when you look at photos of Ferdy and his colleagues in the Tatra V570 Cabrio… wait. In the V2 prototype (NO!! We’re NOT talking about THAT kind of rocket!! Stop giving these people a hard time! They didn’t know!!), you get the impression that, just like the myth surrounding his painter colleague, the myth surrounding him was also built by his PR people with quite a lot of headaches. But alright!! Enough! Let’s get to the point!
The museum is housed in an old building that once belonged to an entire complex of brick-and-timber production halls where the first prototypes of the first official Porsche were built — or, as we call it in the editorial office, the flattened Beetle, aka the 356. And here, unfortunately, although I’d really like to, I can’t keep taking shots at Porsche. Ever since our visit to Rozalin in 2024, where I saw two absolutely beautiful 356s in person, I’ve been dreaming about them at night. The proportions, shape, looks, colours and details made me fall head over heels in love with the flat Beetle. And the museum in Gmünd has quite a few of them, as you’ll see in the photos. The most impressive one is the car that apparently served as a practice surface for a blacksmith. If it had developed a bit more rust, it would have made a perfect rat rod. All the other 356s look fantastic too, although the earlier the version, the more I go absolutely crazy for it.
The museum contains plenty of archive photographs from the company’s early days. Remember how, in one of the many pieces we’ve written about Lamborghini, our editor Traszka said that the first time some bloke from near Modena saw a Countach Periscopio tearing through the villages, it must have felt roughly like an alien invasion of the Emilia-Romagna region, with one of their spaceships suddenly appearing on the road? Well, the photos of the 356/1 from 1947, driving through a village with a medieval city gate, among mountain huts built mostly from wooden logs, convince me that the inhabitants of the surrounding villages experienced something very similar to their counterparts in Modena or Bologna less than 20 years later.
But alright. This museum isn’t just about ancient history. It’s also a mix of the last 60 years of Porsche, all under one roof. A very small roof. Bear in mind that visiting this museum means exploring roughly two floors of an average-sized house, so those who, like my wife, love reading absolutely everything there is to read in a museum — including emergency-exit signs — will spend no more than 90 minutes inside. The rest of us “visitors”, if we really put our minds to it, will see everything, take photos, read a bit of information and be sitting in the car park outside after 35 minutes. Let’s move on, if I may make that joke, although at this point I’m not really laughing. I’m going to tell you something deeply embarrassing: I’m a huge fan of the Porsche 928, preferably the earlier rather than the later version. I’m such a fan that I was genuinely offended by the complete absence of any version of it in the museum.
It’s worth pointing out, however, that I’m an even bigger fan — read: I obsessively want to own one!!! — of the Porsche 968. I have no idea why. Surely the 968 poster above my bed when I was a kid had absolutely nothing to do with it (just like the Diablo, Alfa RZ, Ford GT90 and others), but out of all the decades of Porsche history, this is the car I would take home with me. I’d take a 996 Turbo too, but that’s another story — and, incidentally, it also had no representation in the museum!! I admit that after seeing the yellow 968 CS, I basically stopped caring about what was upstairs, because my visit was complete. I had finally seen my dream car in the flesh. The encounter was exactly as I had imagined it. Even the rather unappealing colour, at least to me, couldn’t ruin the experience. The 968 looks absolutely fantastic, even squeezed into a tight corner of this tiny museum.
The collection contains plenty of traditional air-cooled icons: the 930, 964 and 993. And I have to admit that the older I get, the more I… ah, never mind. But there was one more car in the museum. A car that, upon closer inspection, turned out to be… or rather, turned out not to be a Porsche 914 (another one I’d happily take home), but a prototype 916. A track-focused, most highly tuned, radical and extremely rare version of the 914 — only 11 were ever made. Wider fenders, slammed suspension, an engine from the 911 Carrera RS 2.7. What an utterly absurd monster that must have been.
Porsche’s racing history doesn’t interest me very much, so I went through the cars associated with it rather quickly, just so I could get back downstairs and admire the 968 again, and then spend some more time looking through the archive photographs. Among them, I found Mr Nuvolari. Recently, Audi gave us yet another example that collabo… I mean, cooperation between the two nations is still going strong. The successor to the R8 makes our editorial team very happy, because it looks fantastic, strange, and somehow better than everything the competition released during the same period.
To sum up: go there. Travel back in time — the whole town still seems to be stuck somewhere around the 1950s — see some interesting classics and read about the history presented there. It’s a trip well worth the €10 admission.
And please, stop for a moment, take a good look, and appreciate what an incredible job was done creating the Porsche 356, whose birth in the 1940s was possible only and exclusively… THANKS TO THE N***S!
Just putting that out there, in case you somehow didn’t know by the time you walked out of the museum.
See you next time!
editor Nieszczelny
