អំពីច្បាប់ និងសង្គម

05/10/2025

បទឃាតកម្មប្រព្រឹត្តដោយអ្នករាជការសាធារណៈ
—-
ឃាតកម្មត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១៥ ឆ្នាំ ទៅ ៣០ ឆ្នាំ កាលបើអំពើនេះត្រូវបានប្រព្រឹត្តដោយអ្នករាជការសាធារណៈនៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃមុខងារ ឬនៅក្នុងឱកាសនៃការបំពេញមុខងាររបស់ខ្លួន ។

ប្រភព៖ មាត្រា២០៤ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ

26/09/2025

អ្នករៀនច្បាប់🎓

01/09/2025

“ជនសង្ស័យ ជនល្មើស ជនត្រូវចោទ ជនជាប់ចោទ ពិរុទ្ធជន និងទណ្ឌិត” មានអត្ថន័យយ៉ាងណា?
---
១- “ជនសង្ស័យ” ពាក្យនេះគឺប្រើសម្រាប់ហៅបុគ្គលដែលសង្ស័យថាបានចូលរួមប្រព្រឹត្តបទល្មើស អាចជាចារី សហចារី អ្នកសមគំនិត និងអ្នកផ្តើមគំនិត។ នគរបាលយុត្តិធម៌ប្រើពាក្យនេះនៅក្នុងកំណត់ហេតុផ្សេងៗ ស្ថិតក្នុងការស៊ើបអង្កេតរបស់ខ្លួន ព្រោះដំណាក់កាលនេះ បុគ្គលនោះឋិតនៅក្នុងការសង្ស័យនៅឡើយ ពុំទាន់មានការចោទប្រកាន់ពីអយ្យការទេ។ ក្នុងមាត្រា៩៦ចែងថា “ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការចាំបាច់នៃការស៊ើបអង្កើត មន្ត្រីនគរបាលយុត្តិធម៌អាចឃាត់ខ្លួន បុគ្គលដែលសង្ស័យថា បានចូលរួមក្នុងបទល្មើស…”។

២- “ជនល្មើស” ន័យដូចពាក្យ “ជនសង្ស័យ” ដែរ គឺប្រើសម្រាប់ហៅបុគ្គលដែលសង្ស័យថាបានចូលរួមប្រព្រឹត្តបទល្មើស ក៏ប៉ុន្តែគេច្រើនប្រើពាក្យនេះក្នុងករណីបទល្មើសជាបទល្មើសជាក់ស្តែង។ ឧទាហរណ៍៖ បុគ្គលម្នាក់កំពុងកាប់ទៅលើជនម្នាក់បណ្តាលឱ្យស្លាប់ ហើយត្រូវបានកម្លាំងនគរបាលចាប់បានភ្លាមនៅកន្លែងកើតហេតុ ជននោះយើងអាចហៅថា “ជនល្មើស” ព្រោះគ្មានបុគ្គលផ្សេងទៀតទេក្រៅពីបុគ្គលនោះ។ ក្នុងមាត្រា៨៧នៃក្រមនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌចែងថា “ក្នុងករណីបទឧក្រិដ្ឋ ឬបទមជ្ឈិមជាក់ស្តែង គ្រប់បុគ្គលទាំងអស់អាចចាប់ខ្លួនជនល្មើស ហើយនាំខ្លួនជននោះទៅប្រគល់ជូនមន្ត្រីនគរបាលយុត្តិធម៌ដែលនៅជិតបំផុត”។ សូមបញ្ជាក់ថា ទោះបីមានសំអាងច្បាប់យ៉ាងនេះក្តី អ្នកច្បាប់នៅតែណែនាំឱ្យមន្ត្រីនគរបាលយុត្តិធម៌ប្រើពាក្យ “ជនសង្ស័យ” មានលក្ខណៈប្រសើរជាង។

៣- “ជនត្រូវចោទ” អត្ថន័យនៃពាក្យនេះ គឺជាបុគ្គលដែលត្រូវបានព្រះរាជអាជ្ញាធ្វើការចោទប្រកាន់ពីបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ដោយដីកាសន្និដ្ឋានបញ្ជូនរឿងឱ្យស៊ើបសួរ។ នៅក្នុងមាត្រា១៣៣នៃក្រមនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌចែងថា “នៅគ្រប់ពេលវេលានៃការស៊ើបសួរ ជនត្រូវចោទអាចសុំឱ្យចៅក្រមស៊ើបសួរធ្វើការសួរចម្លើយខ្លួន…”។

៤- “ជនជាប់ចោទ” ពាក្យនេះប្រើសម្រាប់ហៅទៅលើបុគ្គលដែលត្រូវបានបញ្ចូនទៅជំនុំជម្រះក្នុងរឿងព្រហ្មទណ្ឌចំពោះមុខសាលាដំបូង។ ក្នុងមាត្រា២៩១នៃក្រមនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌចែងថា “…គ្រប់បុគ្គលដែលត្រូវបានបញ្ជូនទៅចំពោះមុខតុលាការតាមនីតិវិធីណាមួយដូចខាងលើនេះ មានឈ្មោះថាជនជាប់ចោទ…”។
៥- “ពិរុទ្ធជន” គឺជាជនជាប់ចោទដែលត្រូវបានប្រកាសសាលក្រមនៅពេលសវនាការសាធារណៈ។ ក្នុងមាត្រា៣៦៥នៃក្រមនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌចែងថា “ពិរុទ្ធជនអាចធ្វើបណ្តឹងទាស់នឹងសាលក្រមដែលប្រកាសដោយកំបាំងមុខខ្លួនបាន”។

៦- “ទណ្ឌិត” គឺជាជនដែលកំពុងអនុវត្តទោសពន្ធនាគារតាមអំណាចសាលក្រម ឬសាលដីកាជាស្ថាពរ។ ក្នុងមាត្រា៥០២នៃក្រមនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌចែងថា “…ទណ្ឌិតដែលបានអនុវត្តទោសរបស់ខ្លួនរួចហើយ ត្រូវដោះលែងនៅក្នុងចន្លោះពីម៉ោង៦ព្រឹកដល់ម៉ោង១៨ល្ងាច។

15/08/2025

ពេលវាស់ព្រំដែនដើមសតវត្សរ៍ទី ២០ គាត់នៅហៅខ្លួនគាត់«សៀម» [ ស្យ៉ាម ] នៅឡើយទេ ដល់កែដាក់ថា «ដែនដីជនជាតិថៃ» [ Thailand ] គាត់សង្គ្រឺតពង្វាតដីតាម្រ៉ង !

15/08/2025

🚨*មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាតក្លាង និយាយថា៖​«ព្រះមហាក្សត្រថៃ ព្រះអង្គបានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភ និងតែងតែសាកសួរជានិច្ច អំពីស្ថានភាពព្រំដែនជាមួយនឹងមេទ័ពថៃគ្រប់ៗរូបជារៀងរាល់ថ្ងៃ តាមរយៈសេនាធិការផ្ទាល់របស់ទ្រង់ ហើយទាហានថៃទាំងអស់ បានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេច ដើម្បីពលីជីវិតការពារអធិបតេយ្យជាតិរបស់ថៃ»៕
ចុច Link ខាងក្រោមដើម្បីអានព័ត៌មានលម្អិត..👇
https://khmernews.news/article/archives/141118

14/08/2025

14/08/2025

#ការលែងលះ

14/08/2025

ថ្ងៃទី១, ទី២, ទី៣, … គ្មានលេខ ០ (សូន្យ) ពីមុខទេ
របៀបសរសេរកាលបរិច្ឆេទចន្ទគតិ និងសុរិយគតិ នៅក្នុងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្ត និងលិខិតរដ្ឋបាល

12/03/2024

មិនមែនការពារមនុស្សខូចទេ ប៉ុន្តែវាជាសិទ្ធិរបស់អនីតិជនដែលមានចែងក្នុងច្បាប់ !

សូមបញ្ឈប់ការបង្ហោះរូបថត ឬអត្តសញ្ញាណអនីតិជន (ក្មេង) ជាសាធារណៈ ទោះបីក្មេងនោះជាជនសង្ស័យក៏ដោយ

👉សិទ្ធិរបស់អនីតិជន ដែលជាជនរងគ្រោះ ឬជាជនសង្ស័យក្នុងបទល្មើសណាមួយត្រូវបានការពារដោយច្បាប់។

ដូចនេះ សមត្ថកិច្ច អ្នកសារព័ត៌មាន ឬបុគ្គលទូទៅ មិនត្រូវថតបង្ហោះរូបអនីតិជន ឬអត្តសញ្ញាណអនីតិជនជាសាធារណៈឡើយ ដែលនាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិរបស់អនីតិជនឡើយ។

07/12/2023

មុននឹងប្រើប្រាស់អាវុធគ្រប់ប្រភេទ យើងត្រូវសិក្សាពីច្បាប់ នឹងរបៀបប្រើប្រាស់ពិតប្រាកដសិន

01/12/2023

កិច្ចសន្យាលក់ដីផ្តាច់✍

22/11/2023

សំណួរ៖ តើសំបុត្រកំណើត និងសំបុត្របញ្ជាក់កំណើត ខុសគ្នាដូចម្តេច?

ចម្លើយ៖ ករណីទារកទើបកើត ហើយអាណាព្យាបាលទៅធ្វើសំបុត្រ កំណើតក្នុងរយៈពេល៣០ថ្ងៃ មន្ត្រីអត្រានុកូលដ្ឋានឃុំ សង្កាត់នឹងចេញ «សំបុត្រកំណើត» •ជូន។ ករណីទៅធ្វើសំបុត្រកំណើតក្រោយពេល ៣០ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីទារកកើត មន្ត្រីអត្រានុកូលដ្ឋានឃុំ សង្កាត់ នឹងចេញ «សំបុត្របញ្ជាក់កំណើត» ជូន។ សំបុត្រកំណើត និងសំបុត្របញ្ជាក់កំណើត មានតម្លៃប្រើប្រាស់ដូចគ្នា។ ក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ បងប្អូនប្រជា ពលរដ្ឋមិនត្រូវយកច្បាប់ដើមទៅប្រើប្រាស់ទេ។ ត្រូវទៅស្នើសុំសេចក្តីចម្លង ដើម្បីយកទៅប្រើប្រាស់ ហើយរក្សាទុកច្បាប់ដើម ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ កុំឱ្យខូច ឬបាត់បង់ឡើយ។

មន្ត្រីអត្រានុកូលដ្ឋានណាដែលឃុបឃិតផ្តល់សំបុត្រកំណើតបញ្ជាក់ សញ្ជាតិខ្មែរដល់ជនដែលពុំមែនជាពលរដ្ឋខ្មែរ ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់។