01/03/2026
Vì sao Mỹ buộc phải xử lý Iran?
Iran phong tỏa một phần eo biển Hormuz trước vòng đàm phán tại Thụy Sĩ. Đó không phải hành động ngẫu nhiên. Đó là nước cờ bắt con tin trước khi ngồi vào bàn nói chuyện.
Eo biển này là huyết mạch năng lượng toàn cầu. Khoảng một phần ba lượng dầu vận chuyển đường biển đi qua đây. Nếu bị phong tỏa, nguồn cung toàn cầu tắc nghẽn ngay lập tức. Giá dầu có thể bật lên 150, thậm chí 200 USD một thùng trong kịch bản xấu.
Mỹ hiểu rất rõ điều đó. Một cú sốc dầu sẽ đẩy lạm phát quay lại. Lạm phát tăng thì Cục Dự trữ Liên bang Mỹ không thể hạ lãi suất như kỳ vọng. Nền kinh tế chịu áp lực, thị trường tài chính rung lắc.
Vì vậy khi Iran siết Hormuz, phía Mỹ buộc phải hạ giọng tạm thời. Thị trường phản ứng bằng cách bán vàng. Nhưng sau đàm phán, mọi thứ không tiến triển thực chất. Căng thẳng quay trở lại. Vàng phục hồi.
Đó là bề mặt.
Bây giờ là phần quan trọng hơn. Vì sao tôi cho rằng Mỹ buộc phải xử lý Iran?
Thứ nhất, Iran là mắt xích quan trọng của hệ thống năng lượng toàn cầu.
Thứ hai, Iran nhiều năm qua bán dầu không hoàn toàn bằng USD.
Thứ ba, Iran là một trong những quốc gia tích cực thúc đẩy xu hướng phi đô la hóa.
Trong khi đó, Mỹ đang cần củng cố lại vị thế đồng USD. Muốn giữ vai trò thống trị tiền tệ, phải giữ được cơ chế petrodollar. Khi dầu được giao dịch bằng USD, cả thế giới phải nắm giữ USD. Nhu cầu USD tăng, sức mạnh tài chính Mỹ được bảo toàn.
Iran đi ngược dòng đó.
Vấn đề không chỉ là dầu. Đó là tiền tệ. Là quyền lực.
Thêm một lớp sâu hơn. Chính quyền Iran hiện tại xây dựng nền tảng chính trị dựa trên lập trường chống Mỹ kéo dài từ sau cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979 tại Iran. Đây không đơn thuần là lợi ích kinh tế. Đó là ý thức hệ.
Khi một chính quyền tồn tại nhờ tư tưởng chống đối, họ không thể quay đầu mà vẫn giữ được quyền lực nội bộ. Nếu nhượng bộ, họ có nguy cơ bị chính lực lượng của mình lật ngược.
Đó là thế tiến thoái lưỡng nan.
Còn phía Mỹ? Áp lực chính trị trong nước, áp lực lạm phát, áp lực địa chính trị khu vực Trung Đông, tất cả khiến bài toán Iran không thể kéo dài mãi.
Hai bên không tin nhau. Một bên giữ eo biển. Một bên điều động tàu sân bay. Đàm phán trong trạng thái nòng sú đã lên đạn.
Nếu đòn quân sự xảy ra, điều gì sẽ đến?
- Giá dầu tăng sốc do rủi ro nguồn cung.
- Lạm phát kỳ vọng tăng trở lại.
- Thị trường tài chính hoảng loạn ngắn hạn.
- Dòng tiền tìm nơi trú ẩn.
- Và nơi trú ẩn truyền thống vẫn là vàng.
Trong đợt tháng 6, thị trường còn kỳ vọng xung đột được kiểm soát. Nhưng nếu lần này leo thang trực diện, đặc biệt liên quan đến Hormuz, mức độ tác động sẽ mạnh hơn nhiều.
Tôi không nói chắc chắn chiến tranh sẽ nổ ra. Tôi nói xác suất địa chính trị đang cao hơn bình thường. Và khi xác suất tăng, thị trường sẽ định giá rủi ro.
Vàng không tăng vì tin tức. Vàng tăng vì nỗi sợ hệ thống.
Bạn cần nhớ một điều. Trong mọi cuộc khủng hoảng lớn, thứ tăng giá đầu tiên không phải là tài sản rủi ro. Đó là tài sản phòng thủ.
Tôi sẽ tiếp tục cập nhật sát diễn biến Mỹ Iran và ảnh hưởng lên vàng, dầu và chính sách lãi suất. Nếu bạn quan tâm đến cách đọc chu kỳ tiền tệ và bảo vệ tài sản trước biến động địa chính trị, hãy theo dõi kênh Thuật Lập Thế để không bỏ lỡ những phân tích quan trọng.
