17/05/2024
Nếu như các dòng xe số bình thường chỉ cần thay dầu máy là xong thì xe tay ga lại cần chăm sóc kỹ hơn với việc thay cả dầu láp.
Vậy dầu láp là gì? Bao lâu thay dầu láp?
1. Dầu láp xe tay ga và công dụng
Dầu láp hay còn được gọi là dầu hộp số, nhớt hộp số, dầu cầu… Loại dầu này có tác dụng bôi trơn giúp bộ bánh răng truyền động bánh sau của xe tay ga vận hành trơn tru hơn. Theo các chuyên gia kỹ thuật, khi điều khiển xe tay ga, các bạn cần lưu ý đến việc thay dầu láp định kỳ giống như khi thay dầu máy. Theo khuyến cáo thì xe tay ga cứ 3 lần thay dầu máy thì một lần thay dầu láp.
Sợ dĩ có dầu láp vì xe tay ga sử dụng hệ thống truyền động vô cấp, dẫn động bằng dây đai thay cho xích và hộp số. Ở cầu sau xe tay ga sử dụng hệ thống bánh răng dẫn động đến trục bánh xe và dầu nhớt để bôi trơn gọi là dầu láp hay nhớt hộp số.
Dầu lap giúp các chi tiết hộp số của xe ga được bôi trơn, giảm ma sát lên các chi tiết mỗi khi xe di chuyển, giúp các chi tiết bên trong hộp số bánh sau xe không bị han gỉ hay oxy hoá.
2. Tác hại của việc không thay dầu láp
Do các bánh răng truyền động hoạt động thường xuyên với tốc độ và tải trọng cao, nếu không được bôi trơn thường xuyên sẽ dẫn đến bị mài mòn, tạo ra độ rơ dẫn đến tăng tính va đập giữa các bánh răng tạo nên tiếng kêu và làm giảm công suất truyền động. Nếu tình trạng này kéo dài làm tăng độ mài mòn nhanh, tiếng kêu càng lớn và thâm chí có thể gây vỡ, mẻ các bánh răng và bị trượt khiến xe không di chuyển được.
Theo khảo sát, có một số trường hợp còn sử dụng dầu động cơ (dầu máy) thay cho dầu láp. Việc sử dụng dầu động cơ cho công dụng này không hiệu quả lắm vì dầu láp có độ nhớt cao hơn dầu động cơ, có phụ gia EP ( phụ gia cực áp ) trong khi dầu máy không có.
Với những xe tay ga do cấu tạo đặc biệt, đường ống thông hơi của hộp số tự động thấp nên nước rất dễ lọt vào và làm cho dầu láp bị axit hóa chuyển từ màu vàng sang màu trắng đục và giảm tính bôi trơn. Bánh răng sẽ nhanh chóng bị phá hủy và gây ra tiêng hú to và rất tốn xăng.
Với dòng xe tay ga Vespa, để kiểm tra, chỉ cần tháo que thăm dầu hộp số xem tình trạng dầu có khác thường hay không. Còn trên các xe như Honda, Yamaha, có thể tháo ốc nạp ra kiểm tra. Nếu có hiện tượng bị nước lọt vào, tốt nhất nên thay dầu láp mới. Cần kiểm tra thêm ống thông hơi hộp số đã định vị vào đúng vị trí chưa.
Đôi khi còn có trường hợp phớt láp bị rò rỉ, dầu sẽ lọt vào khu vực dây đai truyền động, làm trượt đai và dầu láp cũng bị hao, dẫn đến không đảm bảo chức năng truyền động.
Nhiều trường hợp sau khi kiểm tra bộ bánh răng truyền động còn bị mòn hoặc sứt mẻ, thì phải thay thế. Được biết, chi phí thay thế bộ bánh răng rất tốn kém, những dòng xe cao cấp như Honda SH khoảng 6 triệu đồng, đối với các dòng xe khác như Honda Air Blade hay Lead hay SCR cũng từ 1 đến 2 triệu đồng. Với những trường hợp sau khi xe đi vào chỗ ngập nước sâu thì cần đưa xe đi kiểm tra.
Các kỹ sư khuyến cáo khách hàng sử dụng xe tay ga nên thường xuyên kiểm tra, thay thế dầu láp và bảo dưỡng xe theo định kỳ. Trường hợp máy kêu to hoặc có tiếng hú, máy gằn và ì hơn bình thường thì cần đưa xe đi kiểm tra sớm.
3. Khi nào cần thay dầu láp?
Thông thường, một chiếc xe tay ga cần được thay dầu máy (dầu động cơ) khi xe vận hành khoảng 1.500 đến 2.000km và cần thay dầu láp sau khoảng 5.000 – 6.000km (3 lần thay dầu máy/1 lần thay dầu láp). Đặc biệt, khi xe bị ngập nước, hoặc nước lọt vào hộp truyền động bánh sau thì cần phải thay ngay dầu láp để tránh hư hỏng làm giảm tuổi thọ của hộp truyền động.
Khi sử dụng xe tay ga, các bạn nên kiểm tra thường xuyên tình trạng dầu nhớt của xe. Tuỳ theo màu sắc của dầu mà bạn sẽ biết có nên thay thế chúng hay không. Theo đó:
- Nếu dầu có màu đen hoặc nâu sậm thì đây là biểu hiện của dầu có chất lượng kém. Nếu bạn tiếp tục sử dụng loại dầu này thì các chi tiết sẽ rất nhanh bị hao mòn. Chính vì vậy, nếu thấy dầu có tình trạng này thì bạn nên thay ngay lập tức nhé.
- Nếu dầu có màu trắng sữa thì có nghĩa là có nước lọt vào bên trong. Lúc này, tính chất của dầu lap đã bị mất đi. Vì vậy, nếu thấy dầu trong tình trạng này thì bạn nên đem xe tới cơ sở sửa chữa để nhân viên có thể vệ sinh, thay mới dầu và kiểm tra các hoạt động của bộ lap.
- Nếu dầu có màu vàng tươi và trong thì bạn hoàn toàn có thể yên tâm và tiếp tục sử dụng.
Cần chú ý với những trường hợp sau khi xe đi vào chỗ ngập nước sâu thì cần đưa xe đi kiểm tra. Và quan trọng là cần thay nhớt hộp số, nhớt láp cho xe tay ga định kỳ và đúng tiêu chuẩn.
4. Lựa chọn dầu láp và cách thay dầu láp cho xe tay ga
Loại dầu láp dùng cho xe tay ga trên thị trường hiện nay thường có dạng tuýp, thường có độ nhớt SAE 80W90, 75W90.
Việc lựa chọn đúng dầu hộp số cho xe cũng rất quan trọng. Các nhà sản xuất dầu nhớt khuyến cáo nên sử dụng dầu hộp số có tiêu chuẩn API GL-5, SAE 80W-90 để bôi trơn hộp số xe tay ga. Giá của các loại dầu láp dao động trong khoảng từ 60 đến 100 ngàn/tuýp, hoặc hơn tùy loại.
*Ảnh minh họa: dầu hộp số IPONE TRANS SCOOT 80W90, API GL5