23/06/2026
Honda RA001E “V10 17,300 RPM” เครื่องยนต์ที่สอนให้ Honda เรียนรู้ Formula 1 ยุคใหม่
การกลับสู่ Formula 1 ในปี 2000 ของ Honda อาจดูสวยงามในสายตาแฟนมอเตอร์สปอร์ตทั่วโลก แต่เมื่อเข้าสู่สนามแข่งจริง วิศวกรจาก Tochigi กลับพบความจริงที่โหดร้ายกว่าที่คาดไว้มาก
แม้ BAR จะขยับจากอันดับบ๊วยขึ้นมาจบอันดับ 5 ในตารางคะแนนผู้ผลิตได้ในฤดูกาลแรกของการร่วมงานกับ Honda แต่ช่องว่างระหว่างพวกเขากับทีมระดับหัวแถวอย่าง Ferrari และ McLaren ยังคงห่างไกลอย่างเห็นได้ชัด
สำหรับ Honda ที่เคยครองความยิ่งใหญ่ในยุค Ayrton Senna และ Alain Prost ช่วงปลายทศวรรษ 1980 ถึงต้นยุค 1990 นี่คือบทเรียนสำคัญว่า Formula 1 ได้เปลี่ยนไปแล้ว
ในช่วงเวลาเพียง 8 ปีที่ Honda หายไปจาก F1 โลกของการแข่งขันได้พัฒนาอย่างก้าวกระโดด
ย้อนกลับไปในปี 1992 เครื่องยนต์ Honda RA122E/B V12 ที่พา McLaren คว้าแชมป์โลกสามารถหมุนรอบได้สูงสุดประมาณ 14,400 รอบต่อนาที แต่เมื่อ Honda กลับมาอีกครั้งในปี 2000 คู่แข่งแทบทุกรายต่างพัฒนาเครื่องยนต์ V10 ที่สามารถลากรอบเกิน 17,000 รอบต่อนาทีได้แล้ว
แม้ RA000E จะสามารถไล่ตามตัวเลขรอบเครื่องยนต์ได้สำเร็จ แต่สิ่งที่ Honda ยังตามหลังคือ “ความทนทาน” และ “ความน่าเชื่อถือ” ที่ทีมชั้นนำสามารถรักษาเอาไว้ได้ในขณะที่ยังคงสมรรถนะระดับสูงสุด
Honda จึงตัดสินใจปรับโครงสร้างครั้งใหญ่ก่อนเข้าสู่ฤดูกาล 2001
Takefumi Hosaka ผู้บริหารที่รับผิดชอบโครงการ F1 ในปีแรกก้าวลงจากตำแหน่ง และส่งต่อหน้าที่ให้ Kazutoshi Nishizawa ขณะที่ฝั่งศูนย์วิจัยและพัฒนา Tochigi ประเทศญี่ปุ่น ก็มีการแต่งตั้ง Toru Ogawa ขึ้นเป็นหัวหน้าฝ่ายพัฒนาเทคโนโลยีการแข่งขันคนใหม่
การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ไม่ได้เป็นเพียงการเปลี่ยนตัวบุคลากร แต่เป็นการเปลี่ยนแนวคิดในการพัฒนาเครื่องยนต์ทั้งหมด
แม้ว่าพื้นฐานจะยังคงใช้เครื่อง RA000E ทั้งเครื่องยนต์ V10 อะลูมิเนียม มุม V-Bank 80 องศา และความยาวเครื่องยนต์ 588 มิลลิเมตร แต่ทุกชิ้นส่วนถูกนำกลับมาวิเคราะห์ใหม่ทั้งหมด
ในเวลานั้น Ferrari, BMW และ Mercedes-Benz ต่างเริ่มมีเครื่องยนต์น้ำหนักต่ำกว่า 100 กิโลกรัมแล้ว ขณะที่ RA000E ยังมีน้ำหนักเกือบ 112 กิโลกรัม
Honda จึงเปิดปฏิบัติการ “ไล่ล่าทุกกรัม”
ตั้งแต่ชิ้นส่วนหลักของเครื่องยนต์ ไปจนถึงอุปกรณ์ประกอบและระบบเสริมต่าง ๆ ถูกออกแบบใหม่เพื่อลดน้ำหนักให้มากที่สุด
ผลลัพธ์คือ RA001E มีน้ำหนักเพียง 108 กิโลกรัม เบากว่ารุ่นก่อน 3.7 กิโลกรัม
ตัวเลขอาจดูไม่มากนักในโลกปกติ แต่ใน Formula 1 ทุกกิโลกรัมที่หายไปหมายถึงอิสระในการจัดวางน้ำหนักรถและศักยภาพในการเพิ่มความเร็วต่อรอบ
ขณะเดียวกัน Honda ยังสามารถเพิ่มรอบเครื่องยนต์สูงสุดจาก 17,000 รอบต่อนาที เป็น 17,300 รอบต่อนาทีได้สำเร็จ
อีกหนึ่งการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญไม่แพ้ตัวเครื่องยนต์คือ “ยุทธศาสตร์สองทีม”
หลังจากกลับสู่ Formula 1 พร้อม BAR ในปี 2000 Honda ตัดสินใจขยายบทบาทในปี 2001 ด้วยการส่งเครื่องยนต์ให้ Jordan Grand Prix เพิ่มอีกหนึ่งทีม
นี่คือครั้งแรกนับตั้งแต่ยุคทองของ Honda ที่บริษัทกลับมาใช้โมเดล “Multi-Team Supply” อย่างจริงจัง
แม้ BAR และ Jordan จะได้รับเครื่องยนต์สเปกเดียวกัน แต่ในทางปฏิบัติกลับไม่ง่ายเช่นนั้น
Jordan เลือกใช้แนวทางติดตั้งท่อไอเสียแบบ High Exhaust คล้าย Ferrari ทำให้ Honda ต้องออกแบบระบบไอเสียเฉพาะสำหรับรถของ Jordan โดยเฉพาะ
นอกจากนี้ Jordan ยังใช้เกียร์ 7 สปีดที่พัฒนาขึ้นเอง ขณะที่ BAR ยังใช้เกียร์ 6 สปีด ส่งผลให้วิศวกร Honda ต้องปรับ Character การส่งกำลังและการตอบสนองของเครื่องยนต์ให้แตกต่างกันตามอัตราทดเกียร์ของแต่ละทีม
ภาระงานของ Honda จึงเพิ่มขึ้นอย่างมหาศาล มากกว่าการผลิตเครื่องยนต์เพิ่มอีกหนึ่งชุดตามตัวเลขที่เห็น
อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ก็เริ่มปรากฏให้เห็น
ในสนามที่ 5 ของฤดูกาล Spanish Grand Prix ทีม BAR นำแนวคิด High Exhaust แบบเดียวกับ Jordan มาใช้ และช่วยให้ Jacques Villeneuve คว้าอันดับ 3 ได้สำเร็จ
นั่นคือโพเดียมแรกของ Honda นับตั้งแต่กลับสู่ Formula 1 อีกครั้ง
Villeneuve ยังสามารถคว้าอันดับ 3 ได้อีกครั้งใน German Grand Prix ช่วงกลางฤดูกาล
แต่ปัญหาที่ตามหลอกหลอน Honda ตลอดปี 2001 ยังคงเป็นเรื่องเดิม ความเร็วมีแล้ว แต่ความทนทานยังไม่มากพอ
ทั้ง Villeneuve และ Olivier Panis ต้องเผชิญปัญหาทางเทคนิคอยู่บ่อยครั้ง ส่งผลให้ BAR จบฤดูกาลด้วยคะแนนสะสมเพียง 17 คะแนน ลดลงจาก 20 คะแนนในปี 2000 และหล่นลงไปอยู่อันดับ 6 ของตารางผู้ผลิต
ขณะที่ Jordan แม้จะมีปัญหาความน่าเชื่อถือเช่นเดียวกัน แต่สามารถเก็บแต้มได้ถึง 9 สนาม มากกว่า BAR ถึง 6 สนาม และจบฤดูกาลในอันดับ 5 ของตารางผู้ผลิตด้วยคะแนนรวมมากกว่า 2 คะแนน
หากมองในเชิงสถิติ RA001E อาจไม่ใช่เครื่องยนต์ที่ประสบความสำเร็จสูงสุดของ Honda
แต่ในเชิงประวัติศาสตร์ มันคือเครื่องยนต์ที่สะท้อน DNA ของ Honda ได้อย่างชัดเจนที่สุด
เพราะนี่คือช่วงเวลาที่ Honda เริ่มเข้าใจว่า Formula 1 ยุคใหม่ไม่ได้วัดกันที่แรงม้าเพียงอย่างเดียวอีกต่อไป
ความเบา การจัดวางตำแหน่งการทำงานร่วมกับแชสซีส์ ระบบส่งกำลัง และอากาศพลศาสตร์ กลายเป็นองค์ประกอบที่สำคัญไม่แพ้ตัวเครื่องยนต์
RA001E จึงเป็นมากกว่าการอัปเกรดจาก RA000E
แต่มันคือจุดเริ่มต้นของกระบวนการเรียนรู้ครั้งใหญ่ ที่สุดท้ายจะนำ Honda ไปสู่การพัฒนา RA002E, RA003E และวิวัฒนาการต่อเนื่อง จนกลายเป็นหนึ่งในผู้ผลิตเครื่องยนต์ที่สามารถกลับมาคว้าชัยชนะใน Formula 1 ได้อีกครั้งในทศวรรษต่อมา
และหาก RA000E คือเครื่องยนต์ที่พา Honda กลับเข้าสู่ Formula 1
RA001E ก็คือเครื่องยนต์ที่ทำให้ Honda เริ่มเข้าใจว่า “จะอยู่รอดใน Formula 1 ยุคใหม่ได้อย่างไร”
Source : Honda