20/08/2024
Хүмүүс "Ухаан орсон цагаасаа" хэмээн ярьж, бичих их дуртай байдаг. Ухаан орсон цаг гэдэг нь миний ойлгосноор бол энэ дэлхий дээр төрчхөөд хэсэг хугацаанд кадр тасарчихсан лугаа адил явж байгаад гэнэт сэрээд, түүнээс хойшхи үйл явдлыг үл мартан, хожим хойно дурсан санах уураг тархины үйл ажиллагаа хэмээн ойлгодог.
Би ч нялх насаа бүүр түүрхэн санаад л байдаг юм. Хурган дотортой дээл, эсвэл нэхий өлгийнд, монгол гэр дотор манай эмээ өхөөрдөн хайрлаж, эрхлүүлж буй дуу чимээ одоо болтол мартагддаггүй. Тэгээд л кадр тас.
Яг жинхэнээсээ ухаан орсон нь урд хил дээр юм даг. Тэр үед бид вагоноор яваад л байсан. Яваад л байсан. Аймаар залхуутай удаан явсны эцэст учир зүггүй айхтар шовгор оройтой нэгэн байшингийн үүдэнд бид буув. Тэр шовгор оройтой байшин нь Замын үүдийн төмөр замын буудлын байшин байсан юм билээ гэдгийг хожим танин мэдсэн.
Өвөл цаг тул аймаар хүйтэн байсан. Чанга яригчаар эмэгтэй хүн ямар нэгэн зүйлийг зарлаастай. Одоогийнхоор бол вокзал дээр "Тавцан талын нэгдүгээр замаас Замын Үүд-Улаанбаатар чиглэлийн галт тэрэг хөдлөх гэж байна" энэ тэр гэж л зарлахтай адилхан.
Төд удалгүй бидэн дээр нэгэн цэрэг хувцастай хүн гүйж ирээд ахад ёсолсон нь манай заставын жолооч биднийг угтаж байгаа нь ажээ.
За тэгээд л биднийг бэржээнкэн бүрээстэй, монхор хамартай ГАЗ 69 хэмээх машиндаа суулгаж аваад хөдөллөө. Жолооч ах манай авга ахтай чангаар юм ярина. Моторынхоо дууг давж дуугарах гэж орилоод л хөөрхий ккк.
Нэлээн явж байтал машин маань урагш явахыг болив. Чухамхүү цасанд суусан уу, эвдрээд унтарсан уу гэдгийг нь мань пацаан мэдэхгүй ш дээ. (Одоо бодоход бараг бензин нь дуусаад унтарсан байх гэж хар санаад байдаг юм.)
Тэгээд л хэдүүлээ машинаасаа буугаад алхлаа. Тэр үед үеэл дүү минь дөнгөж ганц ой гарантай, нэхий өлгийтэй, явж чадахгүй тул авга ах маань үүрэв. Эмээ минь хөнгөн шингэн, яг одоогийн миний биеэс ч илүү эрүүл бөгөөд чийрэг, жолооч ах бол угаасаа хүдэр чийрэг эр хүн, харин би бол өөрийгөө баатар эр гээд итгэчихсэн, тэр үеийн орос цэмбэн гуталтай жаал ертөнцийн хязгаарт ч хүрч чадна гэх сэтгэлээр алхав.
Харанхуй хэдий ч говийн сар их цэлгэр тусч байсныг бодоход аймаар их л цастай байсан, эсвэл цасан шуурга болоод өнгөрсөн юм шиг байгаам. Алхахад хөл доор цас чихарч, заримдаа хөл цөмөрнө.
Яваад л байлаа. Яваад л байлаа. Бид ч нэлээн цуцлаа. Нэг сэргэхэд Жолооч ах намайг үүрчихсэн байлаа. Хэсэг хугацааны дараа харсан чинь авга ах маань модон хуйтай, 22 сумтай дайз бүхий автомат ажиллагаатай Стечкин буугаараа хэд хэдэн удаа тэнгэр өөд буудаж байгаа харагдав.
Хэсэг хугацааны дараа гартаа дарцаг барьчихсан нэгэн ах бидэн рүү гүйж ирж байгаа нь харагдав. Тэр ахын царай нь тас хар байсан тул харанхуй шөнө сарны гэрэлд нүүргүй хүн гүйж явна хэмээн би бодож байж билээ. Тэгээд л кадр тас...
Өглөө нь би маш дулаахан, тохилог, саруулхан өрөөнд чанасан махны гоё үнэрийг мэдэрч сэрсэн. Сайндаа ч биш аймаар их шээс хүрч сэрээд, сандраад гүйгээд гарсан чинь хэрмэн хашаан дотор, хэдхэн ширхэг байшинтай эл хуль сууринд цагийн манаа гэх аймаар муухай ааштай, нээх их үс ноос болсон, бараг үлгэрт гардаг аламсыг санагдуулам нэгэн хүнтэй тааралдаж билээ. Хэрмэн хашаан дотор шээх гэлээ гэж загнаад... ккк. Би ч нөгөөхийг нь харж аймаар их цочоод, давсаг хагарах гэж байснаа умартан гэр рүүгээ ум хумгүй зугтан гүйж байснаа одоо хэр нь мартдаггүй юм. Идэр есийн хүйтэн тул дах, дэгтийтэйгээр үүрэг гүйцэтгэж байсан цэрэг эр юм билээ л дээ.
Ингэж л муу Амаахай анх ухаан орсон байдаг шүү. Тэр цагаас хойшхи үйл явдлыг ер нь санана аа санана. Ай даа. Гоё цаг үед төрж, өссөн, маш мундаг хүмүүстэй зэрэгцэн амьдарч байсан азтай хүн шүү дээ би.
